Қозоқ антропологи Ўразақ Смағул билан суҳбат

Оразак Смагул – биринчи қозоқ-антропологи. Қозоқ халқининг қирқ асрлик тарихини илмий нуқтаи назардан исботлаган. 4 минг йил муқаддам Буюк Даштда шакллана бошлаган ноёб этноснинг ривожланиши ва шаклланиши ҳақида ҳикоя қилувчи бир қатор китоблар муаллифи. Ҳозирги 90 ёшида  Оразак Смагул ҳали ҳам илм-фан билан шуғулланади.

Ушбу фотосуратларнинг ҳар бири тарихдир. Оразак Смагул ярим аср давомида қозоқларнинг ташқи қиёфасини ўрганишга сарфлади: бармоқларнинг тери нақшлари, тиш морфологияси, қон тизими ва албатта скелет тузилиши. Бугунги кунда унинг илмий фаолияти давомида олиб борилган тадқиқотлари илмий ишларда тўпланган.

Унинг антропологияга келиши  талабалар археологик қазишмалари сабаб бўлганди деб эслайди олим ўзини. Ўша пайтларда археологлар асосан ёдгорликларни тўплашарди, аммо қадимги одамларнинг қолдиқлари эътибордан четда қолдириларди, чунки уларни ўрганадиган мутахассислар йўқ эди. Эллигинчи йилларда Оразахмагул улар бўйича асосли тадқиқотларни амалга оширишга киришди.  Академик Каниша Сатпаева ўқишни тугатгач,академик кўмагида бир неча экспедицияга боради. Совет даврида олим "Қозоғистоннинг этник геногеографияси" номли китоби учун таъқибга учрайди. 

Комментарии