Теңирчилик – Улуу талаанын маданияты

Улуу талаанын руханияты жана түрк дүйнөсүнүн дүйнө таанымы, үрп-адаттары, каада-салттарынын башаты, көчмөндөрдүн цивилизациясынын баалуулуктары. Тамыры тереңде жаткан диний ишенимдердин булагы.

Ушул сыяктуу руханий мурастар темасы камтылган баалуу маалыматтар менен “Касиет” аттуу китептен таанышууга болот. Таанып-билүүчүлүк эмгекте белгилүү казакстандык окумуштуу Арман Нурмуханбетовдун изилдөө жумуштарынын натыйжалары жарыяланган.

Негизинен салттуу түрк дүйнө таанымынын башаты катары саналган теңирчиликке тиешелүү илимий жактагы талдамалар. Бул байыркы диний ишеним бир гана түрк элдеринин руханий мурасы эмес. Окумуштуулар аны жалпы адамзат тарыхынын маанилүү болгон маданий мурастарынын бирине киргизет.                                      

АРМАН НУРМУХАНБЕТОВ, ТАРЫХЧЫ, УЛУУ ТАЛАА ТАРЫХЫН  ДАҢАЗАЛООЧУ:

- Негизинен теңирчилик байыркы каада-салттар менен бирге бүгүнкү күнгө чейин жетип келди. Теңирге сыйынуу, асман дүйнөсүнө ибадат кылуу көчмөндөрдүн турмуштук салтында болгон. Алар байыркы замандан диний ишеним менен курчаган чөйрөнү бөлүп-жарбай, айкалыштыра билген. Ошондуктан теңирчиликтин калдыктары ошол көчмөн элдин урпактарында сакталган. Айрыкча казак, кыргыз, башкыр, түркмөн элдеринде бабалардын байыркы салттарын көрүүгө болот.

Фото: youtube.com