«Бабалар изи менен» экспедициясы Израилде «аргын» уруусу салган байыркы имаратты аныкташты

«Бабалар изи менен» экспедициясы Израилде «аргын» уруусу салган байыркы имаратты аныкташты

«Бабалар изи менен» экспедициясы Израилде маанилүү тарыхый жаңылыкка туш болушту. Окумуштуулар Иерусалимдин эски районунан «аргын» уруусу салган байыркы имаратты аныкташты. Болжол менен 13-кылымдын ортосунда тургузулган тарыхый объект бүгүнкү күнгө чейин ошол калыбында сакталган.

РАФИ КАСИМОВ, ТАРЫХЧЫ:

- Араб маалыматтарына таянсак, имаратты салдырган адамдын аты Аргун аль-Камили. Башкача айтканда, ал казактын “аргын” уруусунун атынан чыккан. Ал кишинин тагдыры белгисиз. Болгону анын Султандын тикмечиси болгонун гана билебиз. Ошондуктан анын эн тамгасы ромб түрүндө жасалган.

Мамлүктөр тургузган имараттар байыркы шаар Иерусалимдин ар бир көчөсүндө жайгашкан. Алардын фасады ар түрдүү түстөгү таштар менен капталган. Архитектура өнөрүнүн ушундай стили «облак» деп аталат. Кире бериште куруучунун аты-жөнү жазылган. Мамлүк – кыпчактар бийлеген убакытта шаар курулушу жогорку жигердүүлүк менен жүргүзүлгөн. Мечиттер менен мектептер,  күмбөздөр көп санда тургузулган жана алар азыркы күнгө чейин иштеп жатат.

САПАР ЫСКАКОВ, «БАБАЛАР ИЗИ МЕНЕН» ЭКСПЕДИЦИЯСЫНЫН ЖЕТЕКЧИСИ:

- Азыр биз турган жер – Турган Хатундун жаткан күмбөзү. Ал Хрезмашахтын апасы. 1219-жылы Чыңгызхан келген кезде алар Иранга карай кетишет. Бирок ал Самарканд шаарында колго түшөт. Бир канча убакыт өткөндөн кийин аны Чыңгызхан бошотуп жибериши мүмкүн.

Иерусалимдин касиеттүү эстелиги - «Жоктоо Керегесин» ушул күнгө чейин сактап калууга Дешти-Кыпчактан чыккан мамлүктөр алгылыктуу салым кошушкан. Жыл сайын бул жерге миллиондогон турист келет.

САПАР ЫСКАКОВ, «БАБАЛАР ИЗИ МЕНЕН» ЭКСПЕДИЦИЯСЫНЫН ЖЕТЕКЧИСИ:

- Биринчи 4 катары Ирод падышанын бийлик жүргүзгөн кезинде салынган. Ага 2 миң жыл болду. Үстүндөгү 7 катары арабдардын, омейяддардын заманында курулган. Ал эми анын үстүндөгү 17 катар биздин ата-бабаларыбыз тарабынан кыпчак-мамлүктөр мезгилинде салынган. Бул көрүнүш биздин ата-бабаларыбыз Иерусалимдин өнүгүшүнө кандай салым кошконунан кабар берет.

Израиль мамлүктөр мезгилинен канча деген сырларды катып жатат. Казакстандык экспедиция мүчөлөрү тереңирээк изилдөө жүргүзүлсө, дагы көптөгөн жаңылыктар ачыларына ишенишет.