Казакстанда латын арибине өтүү боюнча жүйөөлүү иштер жүргүзүлүп жатат

Казакстанда латын арибине өтүү боюнча жүйөөлүү иштер жүргүзүлүп жатат

Казакстанда латын арибине өтүү боюнча жүйөөлүү иштер жүргүзүлүп жатат. 2025-жылга чейин иш-чаралар планы бар. Жаңы алиппе бекитилип, жумушчу топтору түзүлдү, атайын окутуу курстары да ачылды. Азыр тил адистери менен окумуштуулар атайын сөздүктөр менен аныктамаларды латын арибине көчүрүү боюнча иштеп жатышат. Серепчилердин баамында, алты жылдан кийин өлкөнүн бардык бала бакчаларында жана окуу мекемелерине латын алфавити киргизилет.

ЕРДЕН КАЖЫБЕК, А. БАЙТУРСЫНОВ АТЫНДАГЫ ТИЛ БИЛИМИ ИНСТИТУТУНУН МҮДҮРҮ:

- 2021-22-жылдары башталгыч класстар менен бала бакчалар кошулат.  График боюнча 2025-жылга чейин бул жараян аяктайт. Бул мезгилге чейин тил колдонула турган бардык чөйрө бир гана латын графикасында иштеп калышы керек.

ГАУХАР ЕЛЕМБАЕВА, НУР-СУЛТАН ШААРЫ АКИМЧИЛИГИНИН ТИЛДЕРДИ ӨНҮКТҮРҮҮ БАШКАРМАЛЫГЫНЫН АДИСИ:

- Документтер, каттар, буйруктар жазыла турган фирмалык бланктар, мөөрлөр алмашат. Мекемелердин, бөлүмдөрдүн маңдайкы жазуулары толукталып акырындап латын арибине өтүп жатат.

Өлкөдө латын графикасын колдонуу чөйрөсү кеңейүүдө. Ар бир региондо тийиштүү иш-чаралар жүргүзүлүп жатат. Мисалы, Кызылордо облусунда латын графикасына өтүү көндүмдөрүн калыптандырууга багытталган программа иштелип чыгууда. 12 миң жаран латын ариби боюнча диктант тапшырып, канчалык биле тургандыктарын сынады.

АСЕЛЬ БАКЫТОВА, ОБЛУСТУК ТИЛДЕРДИ ӨНҮКТҮРҮҮ БОРБОРУНУН БӨЛҮМ БАШЧЫСЫ:

- Азыркы максат - казак тилине негизделген латын графикасын үйрөтүү. «Өсүү» окуу-адистик борбору менен биргелешип, орток меморандум алкагында 30 мугалим, борбордук адистерди чогултуп 2 күндүк 60 сааттык окуу курсун өткөрдүк. Азыркы кезекте тилдерди окутуу борбору 40 сааттык латын алфавитин үйрөтүү, окуу, жазууну дагы калыптандыра турган программа жасап жатат.

Ал эми Актөбөнүн жашоочулары казак тилин күзүндө үйрөнүп башташат. Бардыгы болуп программа менен 500гө жакын адамды камтуу пландаштырылууда. Курстун жүрүшүндө адистер угуучуларга латын арибине өтүүнүн себебин, тамгалардын өзгөчө жазылышын түшүндүрөт.

АКМАРАЛ СУГИРБАЕВА, ТИЛДЕРДИ ОКУТУУ БОРБОРУНУН АДИСКӨЙҮ:

- Курс учурунда угуучулар жазуу, окуу, тыңдоо жөндөмү боюнча билимин терендетет жана да ошол курс алкагында бир нече ирет диктант ишин жаңы графикада жазышат. Окуу ылдамдыктарын арттыруу максатында окуу иштерин орундата алат. Курс соңунда угуучуларга сертифкаттар тапшырылат.

Латын арибине өтүүнүн артыкчылыгы көп, дешет адистер. Мисалы, жаңы алфавит түрк тилдүү элдерди жакындаштырып гана койбой, Казакстанды бардык дүйнөгө таанытууга да таасирин тийгизет.