Акын Алибек Шегебай Абайдын «Кара сөздөрүн» поэмага айландырды

Акын Алибек Шегебай Абайдын «Кара сөздөрүн» поэмага айландырды

Поэмага айланган «Кара сөз». Т.Айбергенов атындагы сыйлыктын лауреаты, белгилүү акын Алибек Шегебай Абай Кунанбай уулунун Кара сөздөрүн  идеясы менен философиясын бузбай, ыр форматында жазып чыкты.

Абайдын атактуу накыл сөздөрү, насааттары жана сабактары окурманды ойлонтпой койбойт. Акындын айтымында, Абайдын бир кара сөзүн - бир поэмага негиздөөгө болот.

«Мен бардык кара сөзүн  жалпылаштырууга аракет кылдым, анткени Абай атабыз өзү айтмакчы «Тилге жеңил, жүрөккө жылуу тийип,  айланасы тегиз болсун» дегендей ар бир кара сөздү  6 топко бөлдүм. Ушул убакытка чейин  37 аяктап, 38-кара сөзгө келдим. Ал эми 38-сөз такыр башкача. Абдан өзгөчө. Азыр мен аны кайра-кайра окуп, маанисин түшүнүп жатам. Дагы бир өзгөчөлүк, ал ушул кезге чейин иштелип чыккан 6 топтук стандартка жооп бербейт. Абдан көлөмдүү. Аны мен дагы узартуума туура келип жатат. Балким 18 топ, балким 24 топ болот деп мерчемдеп жатам», - дейт Алибек Шегебай.

Казактын улуу акыны жана ойчулу Абай Кунанбай уулунун баа жеткис эмгектери океанга окшош. Айрыкча  кара сөздөрдүн салмагы менен мааниси зор. Ал эми чыгармачыл чөйрөнүн колдоосу ушул океанга чөгүп кетпөөгө жана поэзия тилинде биринчи жолу сүйлөөгө көп ишенич берди, дейт автор.

«Туура, мага идея келгенден кийин жарым жылдай баштай албай жүрдүм. Көп изилдедим. Акындар арасында кара сөздөрдү ырга айландырган ким болгонун билгим келди.  Бирок улуу акын ар кандай ырларга жана чыгармаларга арналгандыгына карабастан, эч ким мен ойлогон багытта жазбаптыр. Оюмду билдирип, кеңешкен улуу акындар жана жазуучулар ошол замат колдоп, кубатташты. Азыр деле менин даяр поэмаларым интеллигенция арасында кеңири колдоого ээ болууда» - дейт Алибек Шегебай.

Улуу ойчулдун артында калган баа жеткис эмгектери - бул окуган жана түшүнгөн адамдын психологиясы. Өзүңдү өнүктүрүү үчүн кандай сапаттарды өрчүтүү керек? Жаман ойлорго кандай чектөө коюу керек? Абайдын сөздөрү өзүн-өзү өнүктүрүү темасын жакшы көргөн жаштар үчүн чоң тарбиялык мааниге ээ. Бирок Алибек Шегебай көп учурда жаштар акындын кара сөздөрүнө көңүл бура бербей турганы, кээде бул жетишсиз экени жашыруун эмес экенин белгилейт.

«Мен ушундай жаңы дүйнөнү жазгандан кийин окурмандардын пикирин, оюн билгим келип аларды социалдык тармактарга жарыялап жүрдүм. Ошол учурда мен бул негизинен жаштар жана мектеп окуучулары үчүн ыңгайлуу экендигин байкадым. Абайдын кара сөздөрүн ар бир казак билиши керек деп айтабыз го. Ошол учурда окурман кара сөздөн түшүнбөгөнүн поэмадан окуп билсе дейм жана бул атымды чыгаруу эмес, улуу акын, ойчулду   таанытуунун бир түрү деп ойлойм», - дейт акын.

Бүгүнкү күндө 15 кара сөздүн  поэма түрү «Казак адабияты» басылмасында басылып чыкты. Келечекте автор уулу Абайдын артында калтырган эмгегин ырга айландырууну толук аяктап, китеп катары басып чыгарууну мерчемдөөдө.


×