Иранда Абай күндөрү өттү

Иранда Абай Кунанбай уулунун күндөрү өттү. Казак элинин даанышман акынын бул өлкөдө жөн гана билип койбой, атайын факультативтерде анын өмүр жолу менен чыгармачылыгына терең үңүлөт. Өлкө борбору Тегеранда акындын урматына эстелик орнотулган. Ирандыктардын айтуусунда, аларга калемгердин жазуу үлгүсү менен катар, жашоого көз карашы да жагат.

БЛИЦЫ:

- Абайдын ырларын мага тааныш филолог которуп берди. Чыгармадагы сөздөр абдан терең дейт элем. Эсимде калганы, анын кез келген сөзүндө коркунуч жок жана сага мурдатан тааныш адам шекилдүү элес калтырат.

- Ким ачуусу менен кыйкырса зыяндуу эмес, Унчукпай ачуулангандан корк, - бул Кунанбаевдин сөзү жана мен аны өзүмдүн балдарыма тез-тез кайталап айтам. Анда чыныгы даанышмандык бар.

Ирандын окурман коому Абайдын ырлары менен бирге адамгерчилик көз караштарын урматтайт. Өз ишинде сөз чебери аялдардын жана эркектердин ортосундагы теңдик темасын баса белгилейт. Ал назик жандууларды бир гана калеми менен эле эмес, иши менен да коргой билген. Бул маселе Ирандын айрым аймактарында азыркы күнгө чейин актуалдуу болуп жатат. Жалпы акындын Иран өлкөсүндө көпчүлүккө маалым экендигин жакында эле Тегерандын төрүндө Абайдын урматына ачылган эстеликтен түшүнүүгө болот.

РЕЗА СЕЕДАН, ИРАНДЫН ЭЛДЕР ДОСТУГУ АССОЦИАЦИЯСЫНЫН ВИЦЕ-ПРЕЗИДЕНТИ:

- Иран менен Казакстан өтө жакшы мамиледе. Абайдын эстелигин ачуу учурунда Нурсултан Абишевич башында турган сиздин делегацияны кабыл алуу биз үчүн абдан жагымдуу болду жана биздин меймандар үчүн жакшы конок ээлери болду. Ирандыктар Казакстандын адабияты, чыгармачыл интеллигенциянын мүмкүнчүлүктөрү туурасында билишет. Абайдын жана анын жолун жолдоочуларынын поэтикалык сөзү достукту бекемдей алат – бул абдан маанилүү.

Тегеранда Абайдын чыгармачылыгын көбүрөөк жайылтуу үчүн акын тууралуу адабий факультативдер өтүп жатат. Ирандыктар Кунанбаевдин ырларын окууну, анын ой-пикирлери менен жана сакталган тракттары менен таанышат. Курс угуучулары - мектеп окуучулары да, чоңдор да болуп саналат.

ЭРФАН МОАРЕФВАНД, АБАЙ КУНАНБАЕВ АДАБИЙ ФАКУЛЬТЕТИНИН УГУУЧУСУ:

- Менин кумарым адабият болсо да, Кунунбаевдин чыгарчылыгы менен бир жыл мурун тааныштым. Мен бул улуу акын тууралуу мурун укпаганыма уялам. Ал ойлорун жөнөкөй, ачык жана так бере алган. Абай – Казакстандын улуу, бирок жалгыз поэтикалык кубаты эмес. Биз иран студенттери менен жаш адистер сиздердин адабиятыныздарды абдан тыгыз изилдегибиз келет.

Абайдын чыгармачылыгы фарсы калемгерлерине окшош. Ошондуктан бул Иранда өсүп келе жаткан муунга Абай менен таанышууга себеп болот. Буга кошумча алдыдагы жылдары казак акыны мектеп программасына кошумча тема иретинде да киргизилиши мүмкүн. Жүздөгөн жылдар өткөн соң даанышман акындын терең ойлору Казакстан менен Ирандын ортосундагы достук тууралуу дагы бир маанилүү учурду билдирет.