Казак бий өнөрүн жаңыртуу

Казак бий өнөрүн жаңыртуу

Изим Тойган Оспан кызы тарыхы тереңге кеткен казак бий өнөрүнүн сакчысы деп айтсак аша чапкандык болбос. Ал саналуу өмүрүнүн 50 жылын казактын ушундай салттуу өнөрүн жакшыртууга арнаган. Ал 27 жылын улуттук обондун ыргагы менен чимириле бийлеп өткөргөн болсо, акыркы 23 жылын берметтүү өнөрдүн сырларын шакирттерине үйрөтүп жүрөт. Өмүрлүк адистигин жиликтеп, майын чыгара аткарып келе жаткан өнөр ээси – өнөр таануу илиминин кандидаты, профессору.

ИЗИМ ТОЙГАН, КАЗАК БИЙ ӨНӨРҮНҮН ОКУТУУЧУСУ, ӨНӨР ТААНУУ ИЛИМИНИН КАНДИДАТЫ:

- Бүгүнкү күнү казак бийинде кайра жаралуу жүрүп жатат. Кайра жаралуу деген эмне? Ал биздин эстрадалык сахнада абдан таанымал болду. Ал эми азыркы заманбап бийчилер фольклорго байма-бай кайрылып жатышат. Байыркы фольклор жанрында бийлеп, бийлерди жаңыча коюп, жаңылыктарды ачып жатышат. Ошентип, байыркы фольклор жаңыланып, кийинки муунга түшүнүктүү болуп жетет. Дал ушул багытта көптөгөн иш-чаралар колго алынган.

Ушундай уникалдуу маданий мурасты сактап калуу максатында Казак улуттук хореография академиясында лаборатория ачылган. Ал жерде алтын фондго кирген музыкалык берметтер, архивдик маалыматтар, усулдук куралдар менен китептер жыйналган. Ушунун негизинде шакирттер казак бий өнөрүнүн байыркы салтынан таалим алышат.

ГҮЛСАЯ ТАУИРХАНОВА, СТУДЕНТ:

- Темирбек Жүргенов атындагы казак улуттук өнөр академиясынын студентимин. Ошол эле учурда Казак улуттук хореография академиясында сырттан окуп жатам.  Тойган Оспан кызы аркылуу казак бийлери тууралуу көп нерселерди билдим. Мага ушул өнөр түрүн окуп-билүү абдан кызык.

Казак бийи – улуттун кенчи. Ал элдин пайдубалы, жан дүйнөсү, анын таанып билүүсү, табият менен байланышы, философиясы. Мына ушулардын баары ар бир бийдин түзүлүшүнөн чагылып турат. Улуу талаанын ушундай баалуу маданиятын кеңири жайылтуу абдан маанилүү. Бул багытта казак бийи өлкөнүн руханий элчисине айлануусу толук мүмкүн дешет, тармактын адистери.

АНВАРА САДЫКОВА, КАЗАК УЛУТТУК ХОРЕОГРАФИЯ АКАДЕМИЯСЫНЫН АГА ОКУТУУЧУСУ:

- Биздин шакирттер, биздин артисттерибиз казак бийи менен көптөгөн эл аралык сынактарда жеңүүчү аталып жүрүшөт. Улуттук салттан кабар берген программа менен чет өлкөлөргө байма-бай гастролдук сапарларга чыгып турабыз. Чет өлкөлүк коомдун кызыгуусу да өзгөчө.

Жакында «Казак бийи» аттуу даректүү тасма Казакстан кинематография биримдигинин «Кулагер» улуттук сыйлыгын утуп алды. Тасмада салттуу хореография өнөрүнүн тарыхы баяндалат. Бул салттуу бий өлкө ичинде ар тараптуу өнүгүп, жаңырып келе жатканынын жаркын көрүнүшү.