Казакстан менен Иран соода алмашууну бекемдөөдө

Казакстан менен Иран соода алмашууну бекемдөөдө

Казакстан ЕАЭБ менен Ирандын ортосундагы соода боюнча убактылуу келишимди ратификациялады. Бул эки өлкөнүн базарларын кеңейтет жана бекемдейт, дешет серепчилер. Документте эки тараптан импорттук алымдарын азайтуу каралган. Тарифтик преференцияларды Тегеран 864 товардык аталышка караштырган. Жакынкы үч жылда Иран рыногуна Казакстандын уй эти, кой эти, өсүмдүк майы, макарон жана кондиционер азыктары, рельстер, аккумулятор жана арматура төмөндөтүлгөн баа менен жөнөтүлөт. Аталган товарлардын баары бүгүнкү күндө азыркы казак экспортунун жарымынан көбүн ээлейт. Өз кезегинде Нур-Султан жана ЕАЭБ өлкөлөрү импорттук алымдарды 502 аталышка төмөндөтөт.

МОХАММАД ВАТАНПУР, ЭКОНОМИСТ:

- Бул келишим бардыгына пайдалуу: анын ичинде Иран менен Казакстанга да. Экономикалык пайдалуу жагы - бул базарды өнүктүрүү, мамилелерди бекемдөө жана биз үчүн позицияларды бекемдөө болуп саналат. Кээ бир тараптын Ирандын экономикасына негизсиз басым көрсөтүлүп жатканы, айрыкча Ирандын жакшы каржы өнөктөш экенин түшүнгөндө өзгөчө жагымдуу болот.

Алгачкы жолу 2018-жылы ыңгайлуу келишим тууралуу Астана экономикалык форумунун алкагында сүйлөшүүлөр жүргөн. Анда Казакстандын борборунда ЕАЭБ менен Ирандын ортосунда убактылуу эркин соода аймагы жөнүндө макулдашууга кол коюлган. Ошол кезде адистер мындай кызматташуунун келечеги бар экенин айтышкан. Саясатчылардын маалыматы боюнча, макулдашуу экономикалык гана эмес, стратегиялык мааниги да ээ.

МАРИАМ ШОКРАНИ, САЯСАТ ТААНУУЧУ:

- Эгер жагдайды карап көрсөк, бир гана экономика жана каржы жагынан гана эмес. Биздин кызматташтык Казакстан менен Ирандын товарларын жайылтууга жардам берет. Адамдар Иран бай экенин жана биздин Казакстандын мүмкүнчүлүктөрү мындан да көбүрөөк экендигин биле алышат. Экинчиден, тышкы саясий чөйрө биздин мамлекеттерди жакындатат, Казакстан, ошондой эле ЕАЭБдин башка өлкөлөрү менен соода мамилелеринин деңгээлин жогорулатат.

Казакстандын Иран менен өз ара соода алмашуусунун көлөмү 2018-жылы 516 миллион доллардан ашты. Эркин соода аймагы тууралуу туруктуу макулдашуу күчүнө киргенден баштап бул сандар бир нече эсеге жогорулашы мүмкүн, дешет адистер. Ратификациядан кийин жыл ичинде тараптар эркин соода аймагы жөнүндө туруктуу макулдашуу боюнча сүйлөшүүлөрдү баштайт.

Фото: kapital.kz